Wetlands for Life – EAZA Conservation Campain 2026-2027
2 lutego 2026 – w Światowy Dzień Terenów Podmokłych – członkowie Europejskiego Stowarzyszenia Ogrodów Zoologicznych i Akwariów (EAZA) oficjalnie rozpoczynają międzynarodową kampanię ochronną Wetlands for Life 2026-2027.
Mokradła, czyli…
Obszary wodno – błotne stanowią zaledwie 3% powierzchni lądów na Ziemi. W Polsce to tylko 4%. Może dlatego wiemy o nich tak niewiele.
Mokradła definiuje się jako:
„tereny bagien, błot i torfowisk lub zbiorniki wodne, zarówno naturalne, jak i sztuczne, stałe i okresowe, o wodach stojących lub płynących, słodkich, słonawych lub słonych (łącznie z wodami morskimi, których głębokość podczas odpływu nie przekracza 6 m)”
Naturalne mokradła obejmują więc jeziora i rzeki, podziemne warstwy wodonośne, bagna, wilgotne łąki, torfowiska, oazy, estuaria, delty, obszary nadmorskie, w tym namorzyny, a nawet rafy koralowe. Sztuczne stawy i oczka, pola ryżowe, zbiorniki retencyjne i solniska również są do nich zaliczane! Tereny podmokłe należą więc do najbardziej zróżnicowanych i dynamicznych ekosystemów na Ziemi.
Mokradła mają moc
Mokradła to najszybciej ginące ekosystemy świata. Są osuszane, zamieniane na tereny rolnicze i urbanizowane. Zanikają 3 razy szybciej niż lasy! Zatrzymanie tego zjawiska jest kluczowe z wielu powodów.
MAGAZYN WODY
Bagna akumulują ogromne ilości wody. W warunkach naturalnych jej zawartość w torfie sięga 90-95%. Mimo małej powierzchni, jaką zajmują, mokradła zawierają tyle samo wody, co wszystkie pozostałe gleby świata! Ponadto niektóre torfowiska mają zdolność pęcznienia i osiadania w zależności od tego, jaka jest wilgotność.
Naturalna oczyszczalnia
Ze względu na swoje unikalne właściwości, mokradła pomagają w usuwaniu zanieczyszczeń z wód, takich jak azot, fosfor, a także inne biogeny, które mogą prowadzić do eutrofizacji. Roślinność wodna i mikroorganizmy żyjące w mokradłach pełnią rolę naturalnych filtrów, pochłaniając szkodliwe substancje i zatrzymując je w osadach torfowych. Poprawiają jakość wód gruntowych oraz powierzchniowych, co ma kluczowe znaczenie dla zdrowia ekosystemów wodnych i nie tylko.
Łagodzenie klimatu
W skali lokalnej bagna są ważnym czynnikiem regulującym krążenie wody między atmosferą a lądem. Mokradła „generują” opady. Wyparowana woda wraca w postaci deszczu, mgieł i rosy. Im mniej mokradeł w krajobrazie, tym większe zagrożenie suszą. Torfy potrafią w czasie deszczu chłonąć wodę jak gąbka, a potem powoli ją oddawać w okresach bez opadów. Ma to duże znaczenie zarówno pod kątem przeciwdziałania powodziom, jak i suszy.
MAGAZYN WĘGLA
Torfowiska stanowią największy magazyn̨ węgla spośród wszystkich ekosystemów lądowych. Zawierają go 2 razy więcej niż lasy!
Hektar torfowiska w stanie bagiennym usuwa z atmosfery 1 tonę dwutlenku węgla rocznie. Ma to znaczący wpływ na ochłodzenie klimatu, bo zmniejsza ilość węgla krążącego między biosferą i atmosferą. Tymczasem hektar osuszonego torfowiska emituje nawet do kilkudziesięciu ton tego gazu rocznie. Oznacza to, że każde kolejne osuszone mokradło to źródło emisji gazów cieplarnianych. W ciągu ostatnich 300 lat 87% mokradeł świata zostało osuszonych. Wnioski nasuwają się same…
Polska jest niestety jednym z krajów, w których emisja związana z osuszaniem torfowisk jest najwyższa. Spośród około 4,4 mln hektarów występujących w Polsce mokradeł, 1,5 miliona hektarów to torfowiska, z czego ponad 1,2 miliona zostało osuszone. Ich renaturalizacja to jedyna droga, by rozbroić tykającą bombę węglową.
Ostoja życia
Mokradła są gwarantem różnorodności biologicznej. 40% wszystkich gatunków żyjących na Ziemi w różnych momentach życia związana jest z mokradłami! To ponad 19 000 gatunków roślin i zwierząt, z których aż 25% to gatunki zagrożone wyginięciem.
Mokradła są więc kluczowe dla życia na naszej planecie.
Dlaczego ZOO?
Z ponad 400 instytucjami członkowskimi w Europie, Azji Zachodniej i poza nią, EAZA dociera do milionów odwiedzających każdego roku. Ogrody zoologiczne i akwaria odgrywają więc ważną rolę nie tylko w ochronie gatunków, ale także całych ekosystemów.
Główne cele kampanii to:
- pozyskiwanie funduszy na konkretne projekty konserwatorskie,
- podnoszeniu świadomości społecznej na temat znaczenia i złożoności ochrony mokradeł,
- promowanie zrównoważonych praktyk w zakresie zarządzania wodą,
- angażowanie lokalnych społeczności w działania ochronne.
Ambasadorzy
Głównymi ambasadorami kampanii Wetlands for Life są flamingi. Te wspaniałe ptaki występują na terenach podmokłych na całym świecie i można je podziwiać w wielu instytucji członkowskich EAZA. Flamingi symbolizują zarówno piękno, jak i niezwykłą kruchość ekosystemów terenów podmokłych.
Szczegółowe informacje o kampanii znajdziesz TUTAJ
Jak TY możesz włączyć się w kampanię?
Każdy może pomóc i aktywnie włączyć się w działania na rzecz ochrony mokradeł poprzez:
- zbiórkę funduszy
- podnoszenie świadomości społecznej
- oszczędzanie wody
- poprawę jakości wody
- monitoring bioróżnorodności mokradeł
- stworzenie lub renaturyzację terenu podmokłego w najbliższej okolicy
Zarejestruj się i dowiedz się więcej.
Zachęcamy do wsparcia zbiórki Fundacji ZOO Wrocław – DODO prowadzonej w ramach kampanii Wetlands for Life 2026-2027. Zebrane środki zostaną przeznaczone na ochronę terenów podmokłych i gatunków z nimi związanych, a trafią m.in. do Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody „Salamandra” (ochrona żółwia błotnego) oraz African Aquatic Conservation Fund (ochrona manatów afrykańskich).
Zeskanuj kod QR lub kliknij w link i dowiedz się więcej!
