Długość ciała wraz z ogonem wynosi ok. 80 cm. Ogon jest bocznie spłaszczony, na grzbiecie znajduje się niski grzebień. Samce od pierwszego roku życia są wyraźnie większe od samic, mają większe grzebienie i zgrubiałą podstawę ogona, większe pory udowe i większą kieszeń pod gardłem koloru niebieskawo żółtego.

Agamy błotne wykazują terytorializm i są dość agresywne. Porozumiewają się za pomocą charakterystycznego kiwania głową w górę i w dół oraz wolnego machania przednią łapą.

Doskonale się wspinają. Wchodzą też do wody – sprawnie pływają i potrafią spędzić pod wodą nawet do 25 minut. W razie zagrożenia często wskakują do rzeki, aby uciec przed drapieżnikami.

Na czubku głowy posiadają tzw. oko ciemieniowe. Nie służy ono do tworzenia obrazu, ale rejestruje zmiany natężenia światła, pomagając gadom w termoregulacji i ostrzegając przed drapieżnikami nadlatującymi z góry.

Gatunek jest jajorodny. W czasie godów zwierzęta wykazują zachowania typowe dla jaszczurek z kiwaniem głową i gryzieniem. Samice konkurują o miejsca do składania jaj. Jednorazowo składają 6-17 białych jaj, które zakopują w dołku o głębokości 10-25 cm w luźnej, wilgotnej ziemi. Wylęganie młodych następuje po ok. 2 miesiącach. Świeżo wyklute młode mają ok. 14 cm długości.

Żywią się głównie owadami, drobnymi kręgowcami, płazami i rosówkami. Dietę uzupełniają owocami.

Gatunek notowany na Czerwonej Liście IUCN w kategorii VU (Vurnelable) – narażony na wyginięcie, objęty II załącznikiem konwencji CITES. Trend liczebności dzikiej populacji jest spadkowy. Zagraża jej głównie utrata naturalnego środowiska (wylesianie, rozwój rolnictwa) oraz nadmierny odłów na potrzeby handlu terrarystycznego.