Samice są widocznie mniejsze od samców. Długość ciała samicy wynosi ok. 120–170 cm, a samca ok. 140–190 cm. Waga samicy to 80–120 kg, a samca 100–140 kg.

Foki pospolite ubarwione są w odcieniach od jasnoszarego do ciemnobrązowego, zwykle z ciemnymi plamkami. Mają krótki pysk tzw. „koci”, duże, blisko siebie osadzone oczy oraz charakterystyczne nozdrza w kształcie litery „V”.

Foki pospolite prowadzą dzienny, stadny tryb życia.

Występują częściej w stosunkowo zimnych wodach morskich, w których brakuje rocznej pokrywy lodowej, ale wykorzystuje lodowce pływowe jako schronienie, miejsce rozmnażania, a czasami do transportu. Zwykle odpoczywają w pobliżu wody, aby w razie potrzeby móc szybko uciec przed zagrożeniem.

Polują na ryby – głównie śledzie i dorszowate – oraz bezkręgowce. Żerują na średniej głębokości ok. 90 m, ale mogą nurkować na głębokość nawet ponad 400 m. Wstrzymują oddech nawet na 25 minut.

Okres rozrodczy rozpoczyna się we wrześniu–październiku. Ciąża trwa 9–11 m-cy. W miocie zazwyczaj rodzi się 1, rzadko 2 młode. Szczenięta osiągają długość 75–100 cm i wagę 8–12 kg. Już po kilku godzinach doskonale pływają. Matka opiekuje się młodym krótko i karmi je mlekiem przez ok. 5 tygodni.

Żyją ok. 40 lat.

Kategoria LC (Least  concern) na Czerwonej Liście IUCN – gatunek najmniejszej troski. Stan światowej populacji jest stabilny.