Na przekór popularnemu określeniu „król dżungli” lew jest zwierzęciem otwartych równin. Lwy afrykańskie południowe można spotkać w Afryce Wschodniej i Południowej, z wyjątkiem terenów pustynnych i lasów równikowych. Lwy dobrze adaptują się do wielu środowisk, ale preferują sawanny bogate w ssaki kopytne, które są podstawą ich diety.
Sierść jest jednolicie jasnobrązowa na grzbiecie i biała na brzuchu oraz po wewnętrznej stronie kończyn. Cętki występują tylko u kociąt i z czasem zanikają.
Lew południowy jest lżejszej budowy od północnego. Dorosły mierzy do 120 cm w kłębie. Dymorfizm płciowy jest u tego gatunku zaznaczony najsilniej ze wszystkich kotowatych – samice są wyraźnie drobniejsze i mniejsze od samców. Waga samicy sięga 160 kg, samca nawet 250 kg. Głowę i kark samców dodatkowo otacza charakterystyczna grzywa barwy od płowej przez ciemnobrązową do czarnej, która ciemnieje z wiekiem.
Lwy to jedyne kotowate, które żyją w zorganizowanych grupach socjalnych. Tworzą haremy złożone z kilkunastu osobników (do 30). Najwyższą rangę ma dominujący samiec lub koalicja 2-4 samców. Zajmują się one zdobywaniem i obroną terytorium oraz ochroną stada. Donośny ryk ma oznajmić obcym obecność dominującego samca na danym terenie, a członkom stada wskazać położenie. Samice – zwykle ze sobą spokrewnione – zostają w stadzie na stałe, polują i opiekują się lwiątkami. Młodociane samce muszą opuścić rodzinną grupę. W sytuacji zagrożenia zarówno samce jak i samice aktywnie stają w obronie młodych i terytorium.
Rozmnażają się cały rok. Ciąża trwa ok. 110 dni. W jednym miocie rodzi się do 9 (najczęściej 2-3) młodych. Samodzielność osiągają po 16 miesiącach, ale dojrzałość płciową dopiero ok. 3 roku życia. Średnia długość życia samców to 10 lat, samic 15-16 lat.
Jako drapieżniki szczytowe lwy polują na duże ssaki kopytne: guźce, zebry, gazele, antylopy, bawoły afrykańskie. Zdarzają się też polowania na żyrafy, młode słonie, hipopotamy czy nosorożce. Samiec dziennie spożywa ok. 7 kg mięsa, samica 5 kg. Pokarm dla stada zdobywają głównie samice. Część lwic płoszy i nagania ofiarę do przygotowanej przez pozostałe zasadzki. Samce biorą udział w polowaniach głównie na większą zwierzynę, z którą lwice same nie dadzą sobie rady. Łowy zazwyczaj odbywają się nocą. Wtedy też są najbardziej skuteczne.
Na krótkim dystansie lew może biec z prędkością 50 – 60 km/h.
Kategoria VU (Vulnerable) na Czerwonej Liście IUCN – gatunek narażony na wyginięcie. Objęty konwencją CITES (załącznik II) i programem EEP. Wielkość populacji maleje – w ciągu ostatnich 25 lat liczba lwów zmniejszyła się z ok. 100 tys. do ok. 25 tys.
Zagrożony głównie z powodu ograniczenia areałów osobniczych, kłusownictwa, konfliktów z człowiekiem oraz podatności na choroby przenoszone przez psy i inne ssaki drapieżne.
