Pantery śnieżne to szczytowe drapieżniki wysokich gór Azji Środkowej. Obejmuje to cały system górski Himalajów, a także obszary w Bhutanie, Nepalu i syberyjskim regionie Rosji. Występują wszędzie, od Himalajów po południową i zachodnią Mongolię i południową Rosję, jednak 60% zasięgu to tereny w Chinach, szczególnie w autonomicznych regionach Xinjiang i Tybetu, a także w prowincjach Syczuan, Qinghai i Gansu.
Gatunek jest najpotężniejszym drapieżnikiem skalistych gór Ałtaju, a należy jednocześnie do najbardziej tajemniczych i nieuchwytnych. W związku z tym – także do najsłabiej poznanych gatunków zwierząt na świecie.
Preferuje tereny górzyste i skaliste. Najczęściej przebywa na wysokości od 3000 do nawet 5500 m n.p.m. Czasami polując, szczególnie zimą, schodzą w niższe partie gór. Unikają gęstych lasów, zwykle występują w rzadkich lasach iglastych lub suchych zaroślach.
Długość ciała (bez ogona) to 86–125 cm, a masa ciała wynosi 22–52 kg. Długość ogona (80–105 cm) stanowi nawet 90% całkowitej długości ciała. Jest niezbędny do utrzymywania równowagi na stromych zboczach i w kamienistym terenie. Pantera używa go również jak kołdry do okrycia kończyn podczas silnych mrozów.
Samice są mniejsze i lżejsze od samców.
Pantery śnieżne mają krępe, dość krótkie łapy i długi, gruby ogon. Futro jest długie i bardzo gęste. Na białokremowej lub szarawej na grzbiecie i białej na brzuchu sierści widnieją czarne lub ciemnobrunatne rozetki i plamy. Wzór jest unikalny dla każdego osobnika. Futro zapewnia więc zwierzęciu nie tylko ciepło, ale też doskonały kamuflaż, dzięki któremu w swoim naturalnym środowisku pozostaje niemal niewidoczne. Obecności drapieżnika nie zdradzają nawet oczy – pantery śnieżne mają niebieskie, zielone lub szare oczy, w przeciwieństwie do żółtych i pomarańczowych u innych dużych kotów. Zminimalizować utratę ciepła w zimnym, górskim środowisku pomagają im też małe, okrągłe uszy.
Do zamieszkiwanego, trudnego terenu pantery przystosowane mają również łapy. W stosunku do wielkości ciała ich łapy są największe spośród wszystkich kotowatych. Dzięki temu działają jak rakiety śnieżne, ułatwiając zwierzęciu poruszanie się. Na dodatek przednie łapy są nieco większe niż tylne. Stosunkowo długie tylne kończyny dają im skoczność i niezwykłą zwinność.
Pantery śnieżne są aktywne o świcie i zmierzchu.
W poszukiwaniu zdobyczy przemierzają terytorium łowieckie zazwyczaj po stałych ścieżkach. Są bardzo czujny i ostrożne. Unikają się nawzajem, oznaczając swój teren zadrapaniami, odchodami i moczem. Utrzymują odległość co najmniej 2 km od innego osobnika.
Żyją zwykle samotnie, jedynie w okresie godowym – zwykle od I do III – obserwuje się je w parach. Po ciąży trwającej 90–100 dni rodzą się 2–3, rzadko 5 młodych. Młode rodzą się w jaskiniach lub szczelinach skalnych, które są wyściełane sierścią matki. Z matką przebywają do ukończenia 1 roku życia, a dojrzałość płciową osiągają w wieku 2 lat. Długość życia wynosi między 18 a 21 lat.
Polują głównie na górskie ssaki kopytne (koziorożce, markury, dziki, nahury, tary, piżmowce), świstaki, ptaki i małe kręgowce, czasem też zwierzęta gospodarskie (bydło, drób).
Kategoria VU (Vulnerable) na Czerwonej Liście IUCN – gatunek narażony na wyginięcie. Objęty konwencją CITES (załącznik I) i programem EEP..
Szacuje się, że globalna populacja panter śnieżnych liczy od 4000 do 6500 osobników. Podejrzewa się, że w ciągu ostatnich 20 lat populacja panter śnieżnych spadła o co najmniej 20%.
Na ten spadek największy wpływ ma działalność człowieka. Koty padają ofiara kłusowników dla futra, czy kości, które często zastępują kości tygrysa w medycynie chińskiej. Tracą też bazę pokarmową przez ludzkie polowania na ich zdobycz. Skutkuje to coraz częstszymi przypadkami nielegalnego zabijania panter przez rolników w odwecie za drapieżnictwo na ich zwierzętach gospodarskich.
Kolejnym i niestety narastającym zagrożeniem dla panter są zmiany klimatyczne. Środowisko ich występowania się zmienia, ulega fragmentacji i zanika.
