Makaki japońskie spotkać można na japońskich wyspach Honsiu, Kiusiu i Shikoku oraz w pobliżu wysepek Kōjima, Kashima, Awajishima, Shodoshima i Kinkazan.
Habitat tego gatunku jest bardzo różnorodny. Zamieszkują lasy – od wiecznie zielonych lasów subtropikalnych na południu po pokryte przez wiele miesięcy śniegiem lasy subarktyczne na północy zasięgu występowania. Stąd nazywane są też małpami śnieżnymi (ang. snow monkeys).
Dymorfizm płciowy jest słabo zaznaczony – samce są nieco większe i cięższe od samic. Długość ciała samicy to 47–60 cm, samca 47–65 cm. Waga samicy to 4–14 kg, a samca 6–18 kg.
Futro makaków jest w odcieniach od brązowego do szarego. Wraz ze spadkiem temperatury staje się grubsze, co pozwala przetrwać małpom mrozy nawet do -20oC. W oczy rzuca się charakterystyczna goła, czerwona skóra twarzy, którą okala dłuższa sierść przypominająca grzywę. Ogon jest krótki. Na pośladkach widać wyraźne modzele siedzeniowe.
Makaki japońskie prowadzą dzienny tryb życia.
Tworzą grupy składające się średnio z od 40 do ponad 100 osobników, w których panuje ścisła hierarchia i przewodzi dominujący samiec. Obserwowane są złożone zachowania społeczne. Lokalizują członków grupy oraz utrzymują kontakt wewnątrzgrupowy posługując się specyficzną wokalizacją tzw. „coo call”.
Są w dużej mierze czworonożne. Samice spędzają na drzewach więcej czasu niż samce. Doskonale się wspinają i pływają. Znane są z dużej zdolności uczenia się i uwielbiają się bawić. Zimą potrafią lepić śnieżki i większe śniegowe kule, którymi rzucają.
Kod genetyczny makaków jest bardzo zbliżony do ludzkiego. Ze względu na ich duże zdolności poznawcze, inteligencję oraz złożone zachowania i łagodna naturę coraz częściej wykorzystywane są w badaniach neuronaukowych, np. do badania aktywności neuronalnej przy wykonywaniu złożonych poznawczo zadań. Gatunek występuje też w japońskiej mitologii, literaturze i sztuce.
Okres rozrodczy trwa od IX do III. Ciąża trwa ok. 180 dni. Zazwyczaj rodzi się tylko 1 młode w miocie, którym matka opiekuje się do 18. miesiąca życia. Po osiągnięciu dojrzałości płciowej w wieku ok. 4 lat, młode samice najczęściej pozostają w grupie rodzinnej, a samce opuszczają stado.
Żyją do 25 lat.
Są wszystkożerne, a brudny pokarm myją w wodzie. Podstawą ich diety są głównie owady, liście, owoce, orzechy, ptasie jaja i małe kręgowce. Dieta zmienia się też w zależności od regionu występowania oraz sezonowo. Np. makaki z regionu Kamikochi uzupełniają swoją zimową dietę pstrągami, owadami rzecznymi i mięczakami.
Kategoria LC (Least Concern) na Czerwonej Liście IUCN – gatunek niezagrożony wyginięciem ze stabilną populacją.
