Słoń indyjski to ssak z rzędu trąbowców, jeden z trzech żyjących gatunków rodziny słoniowatych. Wyróżnia się 3 podgatunki: bengalski (Indie), sumatrzański (Sumatra) i cejloński (Sri Lanka).

Głowa jest duża, czoło płaskie, nad oczami po obydwu stronach występują dwa półokrągłe guzy kostne. Uszy są znacznie mniejsze niż u słonia afrykańskiego. Trąba zakończona jest jednym wyrostkiem chwytnym. Szyja krótka, a tułów krępy. Słupowate kończyny zakończone są szeroką, okrągłą stopą zawierającą warstwę amortyzacyjną zbudowaną z tkanki chrzęstnej i tłuszczowej. Słonie chodzą na czubkach palców zakończonych pięcioma paznokciami w kończynach przednich, trzema lub czterema w tylnych. Ich skóra jest gruba (2-4 cm) i marszczona, prawie bezwłosa. Rzadkie włosy występują na grzbiecie i karku, dłuższe stanowią zakończenie ogona.

U słoni indyjskich występuje dymorfizm płciowy – samce są znacznie większe od samic, mają też stosunkowo niewielkich rozmiarów ciosy, które u samic nie występują w ogóle lub są małe i niewidoczne. Wysokość w kłębie to ok. 3 m, masa ciała samca – do 7,5 tony, a samicy – do 4 ton.

Trąba słonia powstała w wyniku połączenia nosa z górną wargą zawiera 40 000 mięśni. Jest ruchliwa i bardzo dobrze unerwiona. Służy słoniom do wielu celów: do wąchania, jako narzędzie, ręka, polewaczka, rurka do oddychania pod wodą, a także do wyrażania emocji – młode słoniątka ssą trąbę, podobnie jak ludzkie dzieci robią to z kciukiem.

Słonie indyjskie prowadzą koczowniczy tryb życia.

Tworzą matriarchalne grupy społeczne złożone przeważnie z 8-10 samic z młodymi. Samce żyją samotnie lub w mniejszych grupach. W obrębie stada panuje ścisła hierarchia. Poszczególne osobniki porozumiewają się ze sobą za pomocą dźwięków o bardzo niskiej, niesłyszalnej dla ludzkiego ucha, częstotliwości, które te zwierzęta odbierają z dużej odległości (nawet 2km).

Ciąża trwa ok. 21–22 m-cy, Samica rodzi jedno młode o masie ok. 100 kg, które karmi przez 8–10 m-cy, a czasem nawet ponad rok. Dojrzałość płciową osiągają w wieku ok. 12 lat. Okresowo u obu płci występuje zachowanie zwane „musth”, podczas którego samce stają się bardzo agresywne i stwierdza się u nich dużą aktywność wydzielniczą gruczołów skroniowych. Dokładna funkcja tych gruczołów nie jest znana, prawdopodobnie związana jest z aktywnością seksualną.

W warunkach hodowlanych słonie indyjskie mogą dożyć wieku 70 lat.

Poruszają się nadzwyczaj sprawnie – w marszu osiągają 7-15 km/h, a ich prędkość maksymalna to 32 km/h. Nie potrafią skakać, ale doskonale pływają i chętnie kąpią się w błotnistych sadzawkach.

Głównym pokarmem słoni są trawy, gałęzie, korzenie, liście i kora drzew i krzewów, a także owoce, orzechy, kwiaty i nasiona. Dziennie pojedynczy osobnik może zjeść nawet do 150 kg pokarmu i wypić do 225 l wody.

Kategoria EN (Endangered) na Czerwonej Liście IUCN – gatunek zagrożony wyginięciem. Objęty konwencją CITES (załącznik I) i programem EEP.

Przez ostatnie 120 lat populacja słoni indyjskich zmniejszyła się co najmniej o połowę. Szacuje się, że żyją jedynie na 15% swojego pierwotnego terytorium. Główne zagrożenia to utrata i fragmentacja siedlisk, konflikty z człowiekiem, kłusownictwo dla ciosów i skóry, nielegalny handel i odławianie dzikich osobników do pracy, np. w turystyce.