Gatunek średniego ptaka wędrownego z rodziny żołn (Meropidae).

Brak wyraźnie zaznaczonego dymorfizmu płciowego – samica różni się jedynie słabo zaznaczonymi detalami ubarwienia na grzbiecie.

Żołny to jedne z najbarwniejszych ptaków krajowych. Ich czoło jest białe, wierzch głowy i kark – rdzawobrązowe. Od czarnego dzioba przez oko ciągnie się czarna pręga. Gardło jest żółtawe, oddzielone czarną przepaską od błękitnego spodu ciała. Barki, grzbiet i kuper są złotooliwkowe, skrzydła błękitno-zielone, a pokrywy skrzydłowe i lotki drugorzędowe brązowe. Ogon jest oliwkowozielony, a środkowa para sterówek dłuższa od pozostałych o około 3 cm.

Długość ciała to ok. 23–25 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 43–48 cm, a masa ciała ok. 45–55 g.

Żołny żyją w dużych koloniach.

Gniazda wygrzebują w urwiskach w postaci długich nawet do 2 m nor.

Samica składa 5–6 jaj, które wysiaduje przez ok. 20 dni. Pisklęta opuszczają gniazdo w wieku ok. 1 miesiąca.

Głównym pokarmem żołn są owady latające, zwłaszcza błonkoskrzydłe. Ptaki sprawnie łapią je w locie.

Kategoria LC (Least Concern) na Czerwonej Liście IUCN. Gatunek wymagający obserwacji, ale nie jest zagrożony globalnie. Liczebność światowej populacji jest stabilna.

Negatywny wpływ na liczebność żołn ma głównie chemizacja rolnictwa (spadek liczebności owadów), w przeszłości też odstrzały ptaków przez właścicieli pasiek.

W Polsce obserwuje się ekspansję gatunku. Żołny spotkać można już w niemal całym kraju. Objęte są ścisłą ochroną gatunkową, a w Unii Europejskiej Dyrektywą Ptasią. Najliczniejsza populacja w Polsce zamieszkuje obecnie Kielecczyznę.